Nasz adres:

ul. Armii Ludowej 4/54 
00-571 Warszawa
+48226254390

rodzinajazlowiecka@gmail.com

Logo Rodziny Jazłowieckiej autorstwa Marcina Kurowskiego

Wiadomości z batalionu
Wydrukuj    Prześlij mailem

Jak dowiedzieliśmy się z listu Pana Pułkownika Romana Łytkowskiego, został on z dniem marca br., mianowany Dowódcą 12 Brygady Zmechanizowanej im. generała broni Józefa Hallera w Szczecinie w której składzie znajduje się m.in. 14 Batalion Ułanów Jazłowieckich. Zarząd Rodziny Jazłowieckiej przekazał w imieniu jej członków Panu Pułkownikowi gratulacje i życzenia powodzenia w dowodzeniu ta znakomitą Jednostką Wojska Polskiego!.





Ostatnie wiadomości
Wydrukuj    Prześlij mailem

Z żalem zawiadamiamy że w ostatnim okresie zmarli Członkowie Rodziny Jazłowieckiej:

Śp. Maria Sosna - Tracz, lekarz medycyny, sanitariuszka Oddziałów Leśnych 14 Pułku Ułanów Jazłowieckich lwowskiej Armii Krajowej, początkowo NOW, uczestniczka Akcji „ Burza” po Lwowem. Powszechnie ceniona przez swoich podopiecznych w Goleniowie na Pomorzu Zachodnim, gdzie zamieszkała i pracowała przez wiele lat po ekspatriacji z rodzinnych Czyszek pod Lwowem i ukończeniu studiów medycznych, wraz z rodziną. W czasie walk o wyzwolenie Lwowa z rąk niemieckich, zaznaczyła się i została wysoko oceniona przez kolegów i dowódców za swoją ofiarność i skuteczną pomoc rannym żołnierzom i ludności cywilnej. Po drugiej wojnie światowej czynna była w Klubie Żółtego Proporczyka - Kole Pułkowym Ułanów Jazłowieckich, Rodzinie 14 Pułku Ułanów Jazłowieckich i Światowym Związku Żołnierzy Armii Krajowej. W uznaniu Jej postawy wojennej i działalności kombatanckiej, oraz zawodowej, odznaczona została Krzyżem Komandorskim OOP i wieloma innymi odznaczeniami. Zmarła w lipcu 2020 r. w Goleniowie i pochowana została na tamtejszym Cmentarzu Parafialnym.

Śp. Wanda Turkowska z d. Plisowska, córka pułkownika Kazimierza Plisowskiego, brata pierwszego dowódcy i jego oficera 14 Pułku od jego początków, na Kubaniu i w Odessie, następnie dowódcy innych pułków, brygady „ Plis” i Samodzielnej Grupy Operacyjnej „ Polesie” w 1939 r. Po wkroczeniu do Polski armii sowieckiej 17 września 1939 r. zmuszona była wraz z rodziną do ukrywania się w rejonie Sanoka. Po zakończeniu wojny zamieszkała wraz z rodziną w Warszawie, uczestnicząc od początków w spotkaniach i działaniach środowisk kombatanckich swojego ojca. Po jego powrocie z emigracji w latach 1960 tych, w jej domu odbywały się spotkania oraz zebrania Warszawskiego Koła Ułanów Jazłowieckich i in. Jako wieloletni członek Rodziny Jazłowieckiej, uczestniczyła czynnie w jej działaniach, pełniąc też szereg funkcji w jej zarządzie. Wraz z siostrą Teresą Rosen, przyczyniła się do przyjęcia przez Brygadę Kawalerii Pancernej w Stargardzie, tradycji Podolskiej Brygadę Kawalerii. Po długiej chorobie, zmarła 18.11.2020 r. w Warszawie i pochowana została w grobie rodzinnym, na Cmentarzu Wolskim. 

Śp. Jadwiga Bindulska, córka Wachmistrza 14 Pułku Ułanów Jazłowieckich i oficera AK, Witolda Wilhelmi, prawnuczka ostatniego żyjącego (zm. w 1942r.) Powstańca Styczniowego. Wraz z siostrą Teresą i była czynnym członkiem Rodziny Jazlowieckiej, uczestnicząc w jej spotkaniach w Szymanowie, i in. Jako była harcerka Szarych Szeregów i oddana swojej pracy nauczycielka, była wielokrotnie wyróżniana i otoczona szacunkiem w Kostrzyniu Wielkopolskim, w którym rodzina osiadła po ekspatriacji w Kresów Wschodnich. Przyczyniła się szczególnie do patriotycznego wychowania i ukształtowania młodszych członków swojej rodziny jak również wielu pokoleń młodzieży. Dnia marca 2021 r. Zmarła dnia marca 2021 r. w Kostrzyniu WKP i pochowana została na tamtejszym Cmentarzu Parafialnym.

Śp. dr Jerzy Adam Radomski, pracownik naukowych instytucji wojskowych, wykładowca UKSW i UJ. Jako historyk szczególnym zainteresowaniem obejm wał dzieje polskich instytucji, władz, organizacji i środowisk emigracyjnych czasu II wojny światowej, szczególnie Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. Oprócz licznych biogramów osób i osobistości, szczególnie licznych wojskowych, tematyce tej poświęcił szereg publikacji, w tym m.in. podstawowe dzieło, pt.: „Demobilizacja Polskich Sił zbrojnych na Zachodzie w latach 1945-1951” (Kraków, 2009), zawierające opis i historię wszystkich jednostek wojskowych, lecz również współtworzonych przez nie organizacji, instytucji i szkół polskich. Opracowanie to przyjęte zostało i ocenione wysoko przez gremia specjalistów. Jako syn oficera 14 Pułku Ułanów Jazłowieckich, czynnie uczestniczył w działaniach Rodziny Jazłowieckiej, pełniąc w niej szereg funkcji. Zmarł w dniu 2 kwietnia 2021 r. i pochowany został w grobie rodzinnym obok zmarłej niedawno małżonki, na Cmentarzu Parafialnym w Otwocku.





Jazłowiacy w Libanie
Wydrukuj    Prześlij mailem

Szanowni Państwo - przekazujemy informację o rozpoczęciu służby 12. Brygady Zmechanizowanej w Libanie:

https://www.defence24.pl/iii-zmiana-polskich-zolnierzy-przejela-sluzbe-w-libanie





Komarów 2020
Wydrukuj    Prześlij mailem

Zapraszamy do odwiedzenia facebookowego profilu stowarzyszenia "Bitwa pod Komarowem" - organizatora corocznych "Komarowskich Potrzeb" w miejscu ostatniej bitwy kawaleryjskiej XX wieku. Tam piękne zdjęcia z sierpniowych uroczystości 100 Rocznicy Bitwy pod Komarowem.
 




Święto Pułkowe 2020
Wydrukuj    Prześlij mailem

Jak zapowiadaliśmy, tegoroczne Święto Pułkowe odbyło się w dniu 12 lipca br. ograniczonym programem jednak uroczyście, wobec ważnej 100-nej rocznicy walk 14 Pułku Ułanów Jazłowieckich w wojnie bolszewickiej 1920 roku oraz we wrześniu 1939 roku. Po uroczystej Mszy św. w Kościele OO. Bernadynów na Warszawskiej Sadybie, członkowie Rodziny Jazłowieckiej, przedstawiciele Szefa Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, Burmistrza Dzielnicy Mokotów m. Stoł. Warszawy, Koła Rodzin 1 Dywizji Pancernej z jego Prezesem, i in., po odśpiewaniu Modlitwy Ułana Jazłowieckiego złożyli kwiaty pod tablicą 14 Pułku na dziedzińcu kościoła oraz pod pomnikiem upamiętniającym Żołnierzy Pułku walczących i poległych na Sadybie w 1939 roku. Obecna była Przełożona Generalna Sióstr Niepokalanek, Matka Maria Wawrzyna Chwedoruk, członkowie stowarzyszeń i Kół Pułkowych Kawalerii - 1 Pułku Uł. Krechowieckich - p. Stanisław Szlenkier i in. oraz liczni parafianie tutejszej Parafii. Członkowie Oddziałów Kawalerii Ochotniczej w barwach 14 Pułku z Sandomierza i Sochaczewa zapewnili asystę i prowadzenie części wojskowej oraz Wartę Honorową przy tablicy i pomniku. Odbyło się też mianowanie na ułanów - ochotników członków Oddziału Kawaleryjskiego z Sandomierza. Przedstawicie Rodziny z jej V-Prezesem płk M. Draganem i stowarzyszeń kawaleryjskich uczestniczyli też w dniach 9-10 lipca br. w Święcie 14 Batalionu Ułanów Jazłowieckich w Stargardzie, obchodzonym w rocznicę Święta 14 Pułku, przekazując na ręce jego Dowódcy życzenia i gratulacje z tego tytułu oraz gratulacje w związku z zakończonymi przez Batalion z sukcesem, udziału w tegorocznych ćwiczeniach międzynarodowych w Drawsku Pomorskim.
 




HISTORIA 14 PUŁKU UŁANÓW JAZŁOWIECKICH W OPRACOWANIACH I RELACJACH JEGO ŻOŁNIERZY I HISTORYKÓW WOJSKOWOŚCI!
Wydrukuj    Prześlij mailem

Wydawnictwo specjalizujące się w publikacjach kawaleryjskich (m. in. o historii 14 Pułku UJ), przygotowuje zamierzone na pięć tomów wydanie drukiem: „14 Pułk Ułanów Jazłowieckich. Wspomnienia i relacje do dziejów” na podstawie udostępnionych przez Rodzinę Jazłowiecką autentycznych wspomnień, relacji i opracowań żołnierzy Pułku otrzymanych od Kół Pułkowych oraz autorstwa znanych specjalistów, historyków wojskowości. Kolejne tomy obejmować będą okres od powstania pułku, jego dzieje i dorobek wojenny i pokojowy lat 1918-1919, 1920, 1939-1945, działalność Kół Pułkowych, Rodziny Jazłowieckiej i stowarzyszeń, po dzisiejszy Batalion Ułanów Jazłowieckich z Stargardu, kontynuator tradycji i imienia Pułku. Członkowie rodzin Ułanów znajdą w nich wiadomości o wydarzeniach i okolicznościach w jakich przyszło żyć i walczyć ich przodkom a zainteresowani historią wiele ciekawych faktów. Jest to jedyna tego rodzaju edycja, obejmująca materiały źródłowe i opracowana dotyczące jednej Jednostki Wojska Polskiego przez cały okres jej dziejów! Kolejne tomy będą obejmować okresy i tematykę:
I. Z Kubania do Lwowa (już się ukazał!)
II. Praca pokojowa 1921-1939.
III. Kampania 1939 r.
IV. W kraju i na obczyźnie.
V. Jazłowiecka tradycja.
Jak informuje Wydawnictwo, tom pierwszy (350 stron, twarda okładka), dostępny jest za zaliczeniem pocztowym w cenie 45 zł., kolejne tomy w miarę ukazywania, (przy zamówieniu całości - ze zniżką), na podstawie zamówienia pocztowego, obejmującego: nazwisko i imię lub nazwę i NIP instytucji, dokładny adres zamawiającego, nr. telefonu, ew. adres internetowy, na adres:
EKO-DOM Sp. z o.o., Szymany 66, 19-200 Grajewo, lub e-mailem: biuro@eko-dom.pl.
Zarząd Rodziny Jazłowieckiej.




"Jazłowieccy to Ułani" - o powstaniu i zawartości "Wykazu żołnierzy 14 Pułku Ułanów Jazłowieckich z lat 1918-1947"
Wydrukuj    Prześlij mailem

Inspiracją do powstania „Wykazu” była książeczka autorstwa J. Gromnickiego i Zbigniewa Szymerskiego, pt. „Księga grobów Ułanów Jazłowieckich” (Wyd. Rodzina Jazłowiecka, Warszawa, 2005 r.). Zawiera ona 240 biogramów żołnierzy pułku, poległych podczas  II wojny światowej i zmarłych po niej na terenie Polski (włączając obszar Lwowa). Na skutek ujawnianych i dostarczania nowych danych przez rodziny ułanów, ich kolegów i osoby zainteresowane historią pułku i jego żołnierzy, szczególni jednak kwerend w literaturze i archiwach, po ponad dwuletniej pracy, udało się sporządzić wykaz w jego obecnej postaci zawierający ponad 1900 biogramów Ułanów Jazłowieckich, służących w pułku w latach 1918/1919, od  Kubania, Odessy, przez wojnę z Ukraińcami i wojnę bolszewicką roku 1920, okres pokojowy - międzywojenny, podczas wojny w latach 1939-1946, działających w podziemiu w okresie wojennym i powojennym. A także żyjących, poległych i zmarłych w kraju i na emigracji, w różnych częściach świata (Wk. Brytanii, na kontynencie europejskim, w USA, Kanadzie, Argentynie, Afryce czy Australii). Uzyskane dane pochodzą zarówno – jak  wspomniano - od rodzin i kolegów ułanów, po części wywołanych wspomnianą książeczką, lecz również stroną internetową Rodziny Jazłowieckiej poprzedzonymi szeregu publikacjami dotyczącymi kawalerii II RP, w tym lub szczególnie 14 Pułkowi Ułanów Jazłowieckich. Ponadto jak wspomniano, zawarte w biogramach wykazu dane są  też wynikiem kwerend w literaturze (publikacje - książki, czasopisma i biuletyny pułkowe i kawaleryjskie, krajowe i „londyńskie”) jak też  w archiwach, głównie Kół Pułkowych działających po II wojnie światowej w Londynie i Wrocławiu i Warszawie (obecnie w archiwum Rodziny Jazłowieckiej, w jej zbiorach oraz w Archiwum Akt Nowych). Po części pochodzą też z archiwum Instytutu Sikorskiego w Londynie. Niestety wobec przedłużającej się niedostępności, z częściowym pominięciem zbiorów Centralnego Archiwum Wojskowego w Rembertowie.

Dane o żołnierzach pułku zawarte są w notach biograficznych o objętości od 4/5  wierszy do około 1 strony, obejmujących (w miarę możliwości): daty i miejsca urodzenia i śmierci, przebieg służby wojskowej w okresach wojen i pokoju, stopnie wojskowe, pełnione funkcje, ważniejsze zaszłości i wydarzenia z ich życiorysów wojskowych i cywilnych. Nie wymieniając w tym miejscu szczegółowo (zostały wymienione w wykazach na wstępie  do wykazu) wykorzystanych źródeł, wspomnieć tylko można że kwerendą z literatury objętych zostało 15 publikacji (książek), tyleż czasopism, ponad 20 wspomnień i relacji pozostających w rękopisach głównie z archiwum Rodziny Jazłowieckiej (lecz i in.), ponadto wspomniane biuletyny  krajowe i zagraniczne. Cennym źródłem były listy żołnierzy pułku z lat 1918/1919 autorstwa podoficerów pułku służących w nim od jego powstania, Witolda Wilhelmi i Jerzego Lisickiego, ponadto listy członków Koła Oficerów 14 Pułku Ułanów Jazłowieckich z lat 1930-tych, Kół Pułkowych we Wrocławiu, Warszawie i Londynie, Rodziny Jazłowieckiej, ofiar na vota pułkowe do Częstochowy i Szymanowa, i in. Jak wspomniano w archiwach CAW i Instytutu Sikorskiego w Londynie znajdują się –  wykorzystane tylko w niewielkim stopniu z powodu długiej niedostępności a obecnie trudności w wykorzystywaniu, cenne dane osobowe dotyczące głównie oficerów pułku, jak karty przebiegu służby, deklaracje członkowskie Koła Pułkowego, częściowo rozkazy pułkowe, zachowane mimo zniszczeń (bombardowania i in.) w 1939 roku. W tym drugim, obszerna dokumentacja dotycząca 14 Pułku Ułanów Jazłowieckich w Wk. Brytanii ( Szkocji). Nie udało się uzyskać danych dotyczących znacznej większości szeregowych żołnierzy pułku z lat 1920/1930-tych,wobec nie zachowania odpowiednich dokumentów kancelarii pułku i innych instytucji (Komisji Uzupełnień), jak też pełnych spisów żołnierzy Oddziałów Leśnych14 Pułku Ułanów Lwowskiej Armii Krajowej. Nazwiska tych ostatnich zostały Ustalone więc tylko częściowo na podstawie opracowań J. Węgierskiego i in. oraz informacji kolegów. Wykaz obejmuje więc dane dotyczące blisko 520 oficerów i chorążych oraz około 480 podoficerów pułku. Nie uwzględnia jednak pełnych danych, m.in. stopni wszystkich ułanów i podoficerów z lat 1818/1819/1920-tych z Osady Jazłowieckiej, co do których brak danych. Ponadto szeregowych i zapewne niektórych podoficerów służących w pułku w latach1930- tych i w roku 1939 wobec nie zachowania pełnych wykazów poborowych i odchodzących  po odbyciu służby. Natomiast  biogramy w liczbie ok. 900 dotyczą szeregowych żołnierzy, które udało się ustalić. Ponadto w publikowanych źródłach (Dzieje Ułanów Jazłowieckich, Londyn., 1988 i u T. Polaka), znajdują się nazwiska około 1000 oficerów, podoficerów i szeregowych ułanów pułku pancernego UJ w Szkocji a lat 1940-tych, jak też jego żołnierzy walczących następnie w 1 Dywizji  Pancernej (pośród nich 12-tu odznaczonych zostało VM, kilkudziesięciu KW) na kontynencie europejskim, bez bliższych danych, które w miarę możności wykorzystano w biogramach lub załączono w formie aneksu.  

Według literatury przedmiotu, pułk w latach 1918/1919 liczył zapewne 293 „szable” (tj. konnych ułanów) a po uzupełnieniach 530 szabel i karabinów (tj. żołnierzy konnych i pieszych). Natomiast w wojnie 1920 roku z bolszewikami pułk liczył od 600 do 800 „szabel” i „karabinów”, przy czym ilość jego żołnierzy, na skutek strat w poległych i rannych spadała do 200 a nawet 120 „szabel! Taki też tj. liczący około 800 żołnierzy (oraz może określone służby) był stan pułku w 1939 roku i w takim w takim stanie osobowym, znanym z „Ordre de bataile” i szeregu publikacji oraz relacji, wyruszył na wojnę 1939 roku, przy czym dołączyła do niego w trakcie kampanii wojennej pewna, nie wielka liczba oficerów i szeregowych, ochotników i rozbitków. Nie do końca określona liczba odpadła zaś z powodu zgonów, ran czy zagubienia. Należy podkreślić że nie odnotowano (mimo różnorodnego składu narodowościowego) dezercji z szeregów pułku co świadczy  najlepiej o atmosferze w nim panującej i związkach z nim jego żołnierzy, także Ukraińców czy Żydów.

Po przebiciu się do Warszawy we wrześniu 1939 roku pułk liczył 14 oficerów, 29 podoficerów i 388 szeregowych ułanów. W kampanii wojennej 1939 roku poległo co najmniej 193 żołnierzy pułku w tym 9 oficerów, 26 podoficerów i 160 szeregowych, przy czym udało się w wykazie odtworzyć nazwiska 105 pośród nich. (Orderem VM odznaczonych zostało co najmniej 29  żołnierzy, zaś 45 KW). Ponadto liczbę poległych 4 -7 żołnierzy Szwadronu Marszowego, walczącego w Galicji Wschodniej w rejonie Źółkwi i in. W wojnie 1919 roku z Ukraińcami poległo 3 Ułanów Jazłowieckich (1 oficer, 2 ułanów), w 1920 roku (11 oficerów, 80 podoficerów i szeregowych) zaś odznaczonych VM za te wojny zostało 84 ułanów. W walkach z Niemcami w Akcji Burza pod Lwowem poległo 21 ułanów Oddziałów Leśnych 14 Pułku UJ. Natomiast podczas pobytu pułku w Szkocji zginęło w wypadkach lub zmarło 11 żołnierzy pułku, zaś we Francji, Belgii i Niemczech w ramach 1 Dywizji Pancernej której pułk udzielił  ponad 200 swoich żołnierzy, poległo 9 oficerów, 26 podoficerów i 158 szeregowych ułanów (12 odznaczonych zostało orderem VM, liczni KW). Zamordowanych w obozach i więzieniach niemieckich zostało 21 ułanów, natomiast w więzieniach i łagrach sowieckich, w  Kozielsku i Charkowie, oraz zmarłych „na osiedleniu”, jak też w więzieniach UB zostało 51 Ułanów Jazłowieckich (głównie oficerów i podoficerów). Zamordowanych przez UPA i policję ukraińską we Lwowie i okolicy  zostało co najmniej 5 żołnierzy szwadronów leśnych 14 Pułku UJ Lwowskiej Armii Krajowej, a 21 poległo w walkach z Niemcami o wyzwolenie Lwowa. Znaczną część ich nazwisk znaleźć można w biogramach lecz również zamieszczono w formie aneksów.

W wykazie zawarte zostały oczywiście także nazwiska ułanów którzy przeżyli II wojnę światową w Polsce, niekiedy walcząc w ramach AK i in., spędzili wojnę w obozach jenieckich lub w szeregach Pułku Pancernego w Szkocji i powrócili do kraju po II wojnie światowej, oraz zmarłych po wojnie. Jak również tych, którzy zdecydowali się na pozostanie na emigracji i w ogromnej większości zmarli w różnych krajach i na kontynentach, w Wk. Brytanii, Francji, Afryce, Argentynie, Australii, Kanadzie czy USA.

Wśród życiorysów siłą rzeczy w wykazie skróconych lecz  obejmujących najważniejsze dane z okresów służby wojskowej, lecz także  po części ważniejsze wydarzenia i losy z ich życiorysów „cywilnych’”, znaleźć można szereg niezmiernie ciekawych, niekiedy wręcz sensacyjnych. Dotyczą one zarówno osób o znacznych karierach wojskowych, w stopniach generałów, pułkowników i innych wyższych oficerów, pełniących ważne funkcje sztabowe i dowódcze w pułku  i innych jednostkach i instytucjach WP. Ponadto sprawujące funkcje cywilne - ministerialne i inne. Znajdujemy wśród nich dwu  komandorów i paru oficerów Marynarki Wojennej, kilku lotników, wyróżnionych w walkach i odznaczonych żołnierzy 1 Dywizji Pancernej gen. Maczka i II Korpusu gen. Andersa, nie mówiąc o licznych oficerach, wspaniałych podoficerach i szeregowych ułanach walczących w wojnach  lat 1918/1919, 1920, 1939 - do końca II wojny światowej. Wielu zostało odznaczonych VM i KW, choć czyny i postawa wielu nie została wyróżniona. A także pełniących służbę w okresie pokoju, mających wybitne osiągnięcia szkoleniowe, sportowe czy reprezentując pułk podczas ważnych uroczystości państwowych, a następnie dokonujących czynów wprost bohaterskich na placu boju, jak np. chorąży Bolesław Gadzin, nazywany „Ojcem Żołnierzy”, czy chorąży - felczer Władysław Gwoździński, zwany „Aniołkiem”, ratujący życie rannych żołnierzy  (obaj odznaczeni zostali Krzyżami Orderu VM), lub kapelani pułku, jak ks. Michał Lewandowski, kapelan pułku w 1939 r. (odzn. KW), czy Ojciec Bik w Wk. Brytanii. Ponadto żołnierzy podziemia antyniemieckiego(„cichociemnych” i innych jednostek AK), antykomunistycznego (w WiN, „Warta” i in.), działających we Lwowie i jego okolicach, jak też po wojnie, na terenie Polski. W tym szereg kobiet i bardzo młodych ludzi, którzy przypłacili często swoją działalność i walkę życiem, pobytem w łagrach i więzieniach, szczególnie NKWD i PRL.

Szczególna wdzięczność należy się tym osobom, żołnierzom pułku  jak i członkom ich rodzin, którzy zadbali o utrwalenie, nie tylko dla historii tego pułku i jego żołnierzy lecz  dla  historii Jazdy Polskiej, czy wręcz dla historii Polski w tym jej fragmencie, czynów wojennych i dokonań pokojowych Ułanów Jazłowieckich w formie publikacji, relacji i opracowań. W  tym szczególnie członków  Kół Pułkowych, Rodziny Jazłowieckiej i innych osób przez  przechowanie, zabezpieczenie i przekazanie do archiwów dokumentów dotyczących działań pułku jako całości czy poszczególnych osób.

Na koniec należy prosić wszystkich którzy zapoznają się z wykazem o zgłaszanie swoich uwag, uzupełnień i propozycji pod adresem wydawcy i autorów poszczególnych informacji i całości, dla  jego uzupełnienia, może w perspektywie jego wydania w  formie publikacji.

Wykaz jest dostępny na stronie internetowej Rodziny 14 Pułku Ułanów Jazłowieckich.

Warszawa, styczeń 2016 r.

Jan Gromnicki